Ontdek het verhaal van Leutenant Esch en de bewoners uit Noordwijk.
Langs de kust van Noordwijk herinneren de overblijfselen van Batterie Noordwijk aan een periode waarin het dorp deel werd van een wereldwijd conflict. Na de bezetting van Nederland in mei 1940 verhuisde de Marine Abteilung 201 vanuit IJmuiden onder leiding van Marine Artillerie Leutenant Esch naar Noordwijk. De 180 manschappen werden ondergebracht in een oude Nederlandse batterij, waar ze bestaande gebouwen renoveerden en nieuwe onderkomens en scherfvrije bunkers bouwden. De inwoners van IJmuiden hadden ze leren kennen en waarderen, maar in de winter van 1940 moest de Abteilung opnieuw beginnen in Noordwijk, met het golfclubhuis als slaapbarak en villa Casa Mare als Offiziersheim.
“Het was voor ons allemaal moeilijk om afscheid te nemen van IJmuiden,” herinnerde Esch zich. “Hoe zouden we het vinden in onze nieuwe functie, was ieders angstige vraag. Bovendien was het bijzonder moeilijk omdat we de batterie Noordwijk volledig moesten herbouwen. Aan het begin hadden we niet eens fatsoenlijke accommodatie.” Met deze onzekerheid begonnen de soldaten het zware werk. Samen met pioniers stroopten ze de mouwen op en langzaam vulde het landschap zich met bunkers en andere onderkomens. De batterie in Noordwijk groeide uit tot een complex van vier grote geschutsbunkers, één vuurleidingsbunker, twee munitiebunkers en talloze kleinere bunkers, verbonden door gangenstelsels.
Voor de bewoners in Noordwijk was het leven duidelijk veranderd. Een oudere inwoner herinnerde zich: “Hij moest de gezinnen van de vissers die naar Engeland gevlucht waren voorzien van inkomen en voedsel, dit ging via de kerk.” Anderen vertelden hoe Rijnsburg en Noordwijk in contact stonden met het verzet, terwijl de soldaten vooral hun batterie in de gaten hielden: “Zij hadden maar één belang, dat het rustig bleef in Noordwijk.’’. Ook voor de kinderen veranderde het dagelijks leven drastisch. “Ons speelgebied werd steeds kleiner. We mochten niet meer naar het strand en de duinen, dus gingen we meer landinwaarts spelen. Daar was een tankgracht, daar speelden we met kleine vlotten.” De bunkers, gangen en de stelling maken voor veel inwoners, heden ten dage, deel uit van hun jeugdherinneringen.
Begin 1941 waren de kannonen gevechtsklaar en opgesteld in open beddingen, tussen 1943 en 1944 werden de kannonen van Batterie Noordwijk volledig in betonnen bunkers geplaatst. Vandaag de dag kunnen bezoekers van het Atlantikwall Museum Noordwijk de betonnen muren aanraken en zich een voorstelling maken van hoe de soldaten hier werkten.
Disclaimer & bronvermelding: De verhalen zijn aangeleverd door de deelnemende locaties en betrokken vrijwilligers van Bunkerdag en gebaseerd op persoonlijke herinneringen van betrokkenen. Deze zijn subjectief en kunnen afwijken van historische feiten of door anderen anders worden ervaren. Aan de inhoud kunnen geen rechten worden ontleend.