Ontdek het verhaal van helmplanter Piet Kuijt in Den Haag.
In juli 1945, kort na de oorlog, werd op de Waalsdorpervlakte bij Wassenaar duidelijk welke verschrikkelijke dingen daar tijdens de oorlog zijn gebeurd. In het duingebied was een massagraf ontdekt, en mannen groeven in het hete zand naar de lichamen van slachtoffers van de bezetting. Te midden van deze chaos zat Piet Kuijt op een duintop, en keek meewarig naar het werk dat zich voor zijn ogen voltrok. Voor hem was het niets meer dan een noodzakelijke taak; hij had eerder met zijn prikstok precies de plekken aangegeven waar de lichamen lagen, zodat de opgravingen doelgericht konden plaatsvinden.
Piet kende de duinen tussen Katwijk en Wassenaar als geen ander. Als helmplanter trok hij door weer en wind door het duingebied, zaaide helmgras en verstevigde de duinen. Iedere duinpan, elk prikkelbosje, elk dalletje was voor hem herkenbaar. Vanwege die functie kon hij tijdens de oorlog als een van de weinigen in het duingebied bij Waalsdorp komen, dat door de Duitse bezetter tot verboden terrein (‘Sperrgebiet’) was verklaard. Hierdoor was hij ooggetuige van de meer dan 250 executies van onder andere verzetsstrijders die hier door de Duitse bezetters werden doodgeschoten. De Duitsers lieten zelf op de plek waar zij de lichamen begroeven geen tekens achter, omdat zij wilden voorkomen dat de graven gevonden zouden worden. Piet Kuijt deed het tegenovergestelde: hij markeerde de vers gedolven graven op een bepaalde manier met helmgras, zodat hij ze later kon terugvinden en aanwijzen. Dit leidde tot de ontdekking van het massagraf.
Het opgraven van de lichamen was zwaar werk. Voormalige NSB’ers, geïnterneerd in de Scheveningse strafgevangenis, groeven onder bewaking de stoffelijke overschotten uit. Soms met hun blote handen. De schouwarts identificeerde de lichamen zorgvuldig aan de hand van kleding en gebit en zorgde dat elk lichaam in een genummerde ruwhouten kist werd geplaatst voor het werd weggedragen.
Piet zelf bleef altijd een gesloten man. De oorlog had diepe sporen nagelaten. Hij weigerde elk eerbetoon en sprak zelden over zijn ervaringen. De oorlog was voor hem een gedane zaak. Pas in 2021 werd zijn bijdrage officieel erkend. Bij fietspad nummer 10 op de Waalsdorpervlakte werd een naambord onthuld, het Pieter Kuijtpad, ter nagedachtenis aan een man die met weinig woorden een sleutelrol heeft gespeeld in het herdenken van de slachtoffers en het bewaren van herinneringen aan wat er in de oorlog is gebeurd.
Disclaimer & bronvermelding: De verhalen zijn aangeleverd door de deelnemende locaties en betrokken vrijwilligers van Bunkerdag en gebaseerd op persoonlijke herinneringen van betrokkenen. Deze zijn subjectief en kunnen afwijken van historische feiten of door anderen anders worden ervaren. Aan de inhoud kunnen geen rechten worden ontleend.