Verborgen Verhalen: De gevolgen voor de Nederlandse kustbewoners

Strand, duinen en boulevards werden Sperrgebiet; verboden gebied voor burgers. In een nietsontziende bouwoperatie werden mensen gedwongen aan het werk gezet, historische kustplaatsen en natuur geruïneerd, talloze woningen weggevaagd en inwoners geëvacueerd. De Duitse bezetter liet grote delen van dorpen en steden ontruimen waardoor meer dan 300.000 mensen in de Nederlandse kunstgebieden gedwongen werden hun huizen te verlaten. Vooral in Den Haag had dit een grote impact, maar ook andere wijken van dorpen en steden verdwenen van de kaart.

Op veel plaatsen mocht je alleen nog komen met een Ausweis; een officieel identiteits- of toegangsbewijs, uitgegeven door de Duitse bezetter. Veel mensen in bezet gebied moesten een Ausweis bij zich dragen om zich te kunnen legitimeren tegenover Duitse militairen of politie.

De laatste jaren van de oorlog waren het zwaarst. Vanaf het najaar van 1944 tot de bevrijding in mei 1945 vonden er zware gevechten plaats in het zuiden en oosten van het land, terwijl in de steden in het westen veel mensen te maken kregen met voedselschaarste. Tijdens de zogenoemde hongerwinter stierven duizenden mensen.

Toen Duitsland zich had overgegeven, waren de gevolgen van vijf jaar bezetting duidelijk zichtbaar: steden waren verwoest, de economie lag stil en veel mensen moesten groot verdriet verwerken.

De kustprovincies waren zwaar getroffen door de aanleg van de Atlantikwall. Overal stonden betonnen bunkers: op stranden, in bossen, weilanden en zelfs in dorpen en steden. Tankgrachten en andere versperringen doorsneden het landschap. Grote stukken natuur werden kaal gemaakt, zodat er vrij zicht was voor soldaten om te schieten. Na de bevrijding lag de verdedigingslinie er verlaten bij. Duitse militairen werden ingezet om loopgraven te dichten, prikkeldraad te verwijderen en mijnvelden op te ruimen, zodat de natuur zich kon herstellen. Veel bunkers en andere verdedigingswerken stonden de wederopbouw in de weg en werden daarom gesloopt, zodat er weer ruimte kwam om te wonen en te werken. In de jaren zestig verdwenen nog meer bunkers, onder andere door het versterken van de duinen als bescherming tegen de zee.

Bunkerdag 1

Andere activiteiten in de buurt

– PROGRAMMABOEKJE 2026 –

Meer informatie over het programmaboekje en de app
ontdek meer

– Rondleidingen op reservering –

Er worden verschillende betaalde rondleidingen en activiteiten georganiseerd. Hierbij een helder overzicht op de verschillende locaties.
ontdek meer

– Tickets –

Meer informatie over de tickets
ontdek meer

– Toegankelijkheid mindervaliden –

Geschikt voor bezoekers slecht ter been

2. Wat was de Atlantikwall?

Able Compagnie | Historische Voertuigen

Hoek van Holland
Tijdens Bunkerdag neemt Able Compagnie een aantal voertuigen uit de Tweede Wereldoorlog mee om bezoekers in rond te rijden. Op het grasveld aan de Strandweg voor de bunkers staan tentjes met verschillende attributen uit de oorlog.
ontdek meer

Activiteiten Ameland

Ameland
Er worden verschillende activiteiten georganiseerd bij Bunkermuseum Ameland. Ga mee op fietsexcursie, luister naar oorlogsverhalen of bekijk het re-enactment.
ontdek meer

Activiteiten Biberbunker Oostvoorne

Oostvoorne
Doorlopend worden er rondleidingen gegeven door de Biberbunker. Ze duren zo’n 30-40 minuten. De laatste rondleiding start om 16:00 uur.
ontdek meer

Activiteiten Bunker Museum IJmuiden

IJmuiden
Tijdens Bunkerdag zijn er allerlei activiteiten op het terrein van het Bunker Museum IJmuiden.
ontdek meer

Bunkerdag 1